Lutowiska wczasy w Bieszczadach

Lutowiska to duża wieś położona w Bieszczadach, tuż przy granicy z Ukrainą, obejmująca granicami sołectwa całe tzw. Bieszczady Wysokie. Nazwa miejscowości wielokrotnie była zmieniana i choć osada powstała w X wieku, to najstarsza znana nam forma nazwy „Letowiszcza” pochodzi dopiero z 1484 roku. Dzisiejsza nazwa pojawiła się w 1828 r. i wywodzi się z języka ukraińskiego, l’itowyszcze oznacza miejsce wypędzania i wypasu bydła w lesie.

Lutowiska stanowiły ważne miejsce podczas powstania styczniowego, kiedy dziedziczka miejscowości – Aleksandra Krasicka ukrywała zbiegów, kolejnym istotnym wydarzeniem była bitwa pod Lutowiskami w 1915 roku, kiedy wojska austriackie pokonały oddziały rosyjskie, miasto zostało spalone a wielu mieszkańców wywieziono na Syberię. W maju 1919 roku Lutowiska zostały odzyskane przez Wojsko Polskie, i choć miejscowość utraciła już wtedy prawa miejskie to jednak to wybuchu kolejnej wojny stanowiła jedno z większych ośrodków handlowych okolicy. W czerwcu 1941 roku Lutowiska zajęli Niemcy, którzy urządzili tam rok później miejsce kaźni kilkuset Polaków i Żydów i spalili żydowskie zabudowania, w tym synagogi i pozwolili na wymordowanie polskich rodzin przez UPA. Następnie w latach 1944-51 miejscowość należała do Związku Radzieckiego pod nazwą Szewczenko, a nazwa Lutowiska została przywrócona dopiero 6 lat po powrocie do granic Polski.

Mimo strasznej i burzliwej historii turyści przebywający w Lutowiskach mają okazję zobaczyć kilka zachowanych zabytków i innych ciekawych miejsc, wśród których znajdują się: neogotycki kościół z 1920 r., stary cmentarz katolicki, cmentarz żydowski z XVIII w., drewniana willa z początku ubiegłego wieku oraz pomnik upamiętniających zamordowanych Żydów i Romów. Warto odwiedzić także ośrodek edukacyjny Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Miłośnicy pieszych wędrówek i zwiedzania mogą wybrać się na wycieczkę oznakowaną trasą Ekomuzeum „Trzy Kultury”, która prowadzi przez okolice pokazując najciekawsze obiekty przyrodnicze i historyczne, przy których ustawione są tablice z krótkim opisem.