Bieszczadzka Kolej Leśna

W Bieszczadach w okolice miejscowości Cisna, znajduje się „bieszczadzka ciuchcia” czy też „bieszczadzka kolejka”. W miejscowości Majdan, znajduje się główna stacja bieszczadzkiej kolei wąskotorowej i można wybrać się na przejażdżkę jedną z proponowanych tras przejazdu.

Bilet kupimy w zabytkowym budynku stacji kolejowej. Kolej posiada małe, przesympatyczne wagoniki, przejazd lasem poprzez miejsca wyglądające jakby znajdowały się na końcu świata, gdzie jedynym znakiem bliskości cywilizacji są tory, po których porusza się kolejka.

TRASA I: MAJDAN – BALNICA (9 KM)

Skład pociągu wyjeżdżając na szlak do Balnicy, wjeżdża na most, z którego widoczne są przyczółki mostowe z kamienia – pozostałości po moście wybudowanym przed 1898 r. Takie przyczółki są widoczne w kilku miejscach, szczególnie na odcinku do Solinki. Trasa kolejki z Majdanu do Łupkowa w przeważającej części przebiega po dawnych torowiskach kolejki, budowanej pod koniec XIX w.

Żubracze(620 m n.p.m.) .  nazwa od „żubr”. Punkt trasy kuriersko- sztafetowej Związku Walki Zbrojnej do Budapesztu podczas niemieckiej okupacji.
W 1946 r. i w ramach akcji Wisła (1947 r.) wysiedlono mieszkańców. Nie pozostał nikt, zabudowania spalono.
Na cmentarzu cerkiewnym nagrobek z inskrypcją:” Śp. Władysław książę Gedroyć, urodz. 8.V.1862 r., zm. 7 IV. 1943 r; Pan na Żubraczech; Ave Maria”.
Mijając wieś torowisko kolejki przecina drogę karpacką i z otwartej doliny kolejka skręcając na południe wjeżdża w dolinę rzeki Solinki. Po stronie wschodniej schodzi do torowisk masyw Hyrlatej (1105 m .p.m.), po stronie zachodniej masyw Matragony (991 m n.p.m.)

Solinka – wieś (725 m n.p.m.), założona w I połowie XVI w. u źródeł Solinki. Wzmianki 1549-1553, Wieś królewska.
Wododział Karpacki, źródliskowy obszar rzeki Udawy – zlewisko Morza Czarnego. Przystanek kolejki. Początek międzynarodowej ścieżki przyrodniczej Solinka – Udawa . Przed Balnicą na południowym zboczu Matragony osiąga wysokość 715 m n.p.m. Biegnie wzdłuż granicy państwowej, z okien kolejki widoczne miejscami słupki graniczne.
W latach 1918-1938 granica w tym miejscu przebiegała Wododziałem Karpackim.

Balnica – pełniła ważną funkcję w okresach transportu dużych ilości drewna do Rzepedzi i Łupkowa. Balnica – wieś, wzmianki –położona na południe od Woli Michowej w dolinie potoku Balniczka. W okolicy podczas II wojny światowej trasy kurierskie Związku Walki Zbrojnej – między innymi był to odcinek „Południe”o kryptonimie „Las” do Stakczina.
Po dużej wsi pozostały ślady muru cerkiewnego, kilka krzyży i nagrobków oraz kapliczka z wizerunkiem Matki Boskiej Leśnej i źródełkiem, jak głosi legenda, cudownej wody.

TRASA II: MAJDAN – PRZYSŁUP (11 KM)

Na trasie przystanki w Cisnej, Dołżycy i Przysłupiu. Majdan. Rozwinęła się w XIX wieku, gdy Fredrowie zbudowali tu hutę żelaza. Na początku XX w. działały tu dwa tartaki i stacja kolejki z dużym placem przeładunkowym. Dziś jest tu główna stacja i siedziba Fundacji Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej. Po kilku minutach dojeżdżamy do Cisnej. Tutaj podejmujemy pierwszą decyzję: jechać dalej, czy zwiedzić Cisną

Cisna – jedna z najatrakcyjniejszych turystycznie w Bieszczadach. Położona w głębokiej kotlinie nad brzegiem Solinki i otoczona wysokimi, szczytami. W 1806 r. zakupili ją Fredrowie, którzy założyli tu hutę żelaza. W 1921 r. Cisna liczyła ponad 400 mieszkańców.

Po przejściu frontu w 1944 r. Cisna stała się miejscem zaciętych walk pomiędzy sotniami UPA (Bira i Hrynia) a ddziałami Wojska Polskiego i Milicji. W latach 50. istniała tu główna baza drogowców budujących obwodnicę bieszczadzką w kierunku Ustrzyk Górnych . Idziemy z Cisnej na Wołosań (1071 m), najwyższy szczyt Wysokiego Działu. Wędrówkę zaczynamy kierując się do schroniska „Pod Honem”.

Spod schroniska podążamy ku południowemu wschodowi, mijamy niewysoki Hon (820m), Osinę (962 m), Berest (942 m), Sasów (1011 m) i po ok. 2 godzinach marszu osiągamy szczyt Wołosani. Poniżej szczytu polana, z której otwiera się widok na pasmo Durnej i Łopiennika; w tle widnieje pasmo połonin.

Dołżyca – wieś nad Solinką założona w 1552 r. Całkowicie wysiedlona i zniszczona w latach 1945 – 1947, odrodziła się dopiero na przełomie lat 50. i 60., najpierw jako baza drogowców, później jako osada leśna. Wysiadamy w Dołżycy i idziemy czarnym szlakiem na Łopiennik (1069 m) zwany też grzbietem baligrodzkim. Jeden z najpopularniejszych szczyt ów bieszczadzkich. Schodząc ze szczytu w dół , mijamy kilka polan trawersujemy od wschodu Horodek (889 m). Na jego stoku widoczne ruiny budynku mieszczącego niegdyś posterunek wojskowy, a potem schronisko.

Tych, którzy nie zdecydowali się na proponowane piesze wędrówki, kolejka wiezie dalej i po 1 godz. 10 min jazdy z Majdanu osiąga kolejny, ostatni już przystanek w Przysłupiu.

Przysłup – wieś pomiędzy masywami Jasła i Falowej, u źródeł potoku Dołżyckiego. Założona w poł. XVI w. przez Balów. Po II wojnie światowej całkowicie zniszczona i wysiedlona. Kończąc przejażdżkę kolejką w Przysłupiu, proponujemy wszystkim proste orientacyjnie i szybkie dojście na piękny widokowo szczyt Jasła (1153 m).

Trasa (nieznakowana) rozpoczyna się na przełęczy, wiedzie w kierunku południowym do granicy lasu i dalej „stokówką” a następnie ścieżką.Ze szczytu piękna panorama we wszystkich kierunkach.